بخش اول

انسان گاهى بر اثر تزكيه نفس توان دركى پيدا مى كند كه مى تواند با ديده دل خود به جهان غيب راه يابد و قسمتى از اين جهان را (به مقدار توانايى و قدرت خويش ) مشاهده كند ، و به تعبير ديگر ، پرده ها كنار مى رود ، و بعضى از حقايق جهان غيب بر او كشف مى شود ، به همان روشنى كه انسان با چشم سر خود محسوسات را مى بيند; بلكه به مراتب از آن روشن تر و اطمينان بخش تر است .

اين حالت را «مكاشفه » يا «شهود عرفانى» مى گويند .

چنان كه قرآن كريم مى فرمايد: «كلاّ لوتعلمون علم اليقين * لترونّ الجحيم ; (تكاثر ، 5و6) اگر شما علم اليقين مى داشتيد جهنم را مشاهده مى كرديد .»

علامه طباطبايى در تفسير اين آيه مى فرمايد: از ظاهر آيه به نظر مى رسد كه اين آيه به مشاهده جهنم در دنيا ، اشاره دارد; مشاهده اى با چشم دل كه از آثار ايمان و يقين است .; يعنى ممكن است انسان در دنيا به مرحله اى از يقين برسد كه پرده ها از مقابل چشمش كنار رود و بعضى از حقايق عالم غيب را ببيند .

از آنچه در آيات و روايات آمده روشن مى شود كه قلب و روح انسان ، همچون آينه اى است كه گاه بر اثر غبار گناه و زنگار اخلاق بد ، هيچ حقيقتى را منعكس نمى كند; ولى هنگامى كه اين گردوغبار با آب توبه شسته ، و زنگارها به وسيله تهذيب نفس زدوده شد و دل صيقل يافت ، حقيقت در آن پرتو افكن و صاحب آن ، محرم اسرار الهى مى شود و پيام هايى را كه گوش نامحرمان از شنيدن آن محروم است ، مى شنود و هر قدر ايمان و يقين انسان بالا رود ، و حجاب هايى كه بر اثر گناهان و روحيات و صفات زشت ، اطراف دل را مى گيرد كنار زده شود ، حقايق بيشترى از جهان هستى براى انسان مكشوف مى گردد تا آنجا كه مى تواند ابراهيم وار بر ملكوت آسمان ها و زمين نظر كند; چنان كه در روايتى از پيامبر اكرم (ص ) آمده است : «هر كس چهل روز خود را براى خدا خالص سازد ، چشمه هاى حكمت از قلبش بر زبانش جارى مى شود .

 


نویسنده : عدل الهی ساعت ۸:٤۳ ‎ق.ظ تاریخ شنبه ۱٢ آذر ،۱۳۸٤